गेल्या काही वर्षांपासून शहरी मुलांमध्ये मायोपियाच्या आजारामध्ये सातत्याने वाढ होत असल्याचे आपण पाहत आहोत. 20 वर्षांखालील सुमारे 120,000 मायोपिक रुग्ण दरवर्षी भारतभर डॉ. अग्रवाल यांच्या नेत्र रुग्णालयात भेट देतात. 5 ते 15 वर्षे वयोगटातील शहरी मुलांमध्ये मायोपियाचे प्रमाण 1999 मध्ये 4.4% वरून 2019 मध्ये 21.1% पर्यंत वाढलं आहे.
दरवर्षी 0.8% च्या प्रमाणानुसार आधारित आमचे अंदाज, शहरी मुलांमध्ये मायोपियाचे प्रमाण वाढेल असे सूचित करतात. 2030 मध्ये 31.89%, 2040 मध्ये 40% आणि 2050 मध्ये 48.1%. याचा अर्थ असा आहे की भारतातील प्रत्येक दोन मुलांपैकी एक बालक येत्या 25 वर्षात मायोपियाने ग्रस्त असेल, सध्याच्या चारपैकी एकाला मायोपिया असण्याच्या प्रमाणापेक्षा हे प्रमाण जास्त असल्याचं डॉ. स्मित एम बावरिया यांनी सांगितलं.
डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, बैठी जीवनशैली, दीर्घकाळ स्क्रीनचा वापर आणि कमी बाह्य क्रियाकलाप यामुळे मुलांमध्ये मायोपियाच्या प्रकरणांमध्ये झपाट्याने वाढ होते आहे. ते म्हणालेः “या वाढत्या समस्येची मूळ कारणे बहुआयामी आहेत. स्क्रीनवरील अधिक वेळ मुलांच्या डोळे, रेटिना आणि मेंदूला उत्तेजित करतो. ज्यामुळे बुबुळाच्या जलद वाढीमुळे मायोपिक बदलांना गती मिळते. याव्यतिरिक्त, घराबाहेर स्वच्छ सूर्यप्रकाशात फिरणे नसल्याने मुलांना डोळ्यांच्या निरोगी विकासासाठी आवश्यक असलेला नैसर्गिक प्रकाश मिळू शकत नाही.
रुग्णांचा वयोगटही आता गेल्या काही वर्षांमध्ये बदलताना दिसून येतोय. डोळ्यांच्या तपासणीसाठी लहान मुलं वारंवार येत असल्याचं दिसत आहे. त्यातील अधिकाधिक मुलांना मायोपिया असल्याचं दिसत आहे. आम्ही सध्या 5 ते 17 वयोगटातील शालेय मुलांमध्ये मायोपिया असल्याची अनेक उदाहरणं पाहात आहोत. 2017 मध्ये, मुंबईतील शहरी झोपडपट्टी भागातील 3-15 वयोगटातील 1,000 मुलांचे सर्वेक्षण, 200 मुलांना मायोपिया असल्याचे आढळून आल्याचं डॉ. स्मित एम बावरिया म्हणाले.
मुलांमध्ये मायोपियाची लक्षणे ओळखून वैद्यकीयदृष्ट्या झटपट हालचाल करणे महत्वाचे आहे. लक्षणांमध्ये अस्पष्ट दृष्टी, दूरच्या वस्तू पाहण्यात अडचण, डोळ्यांवरील ताण, डोकेदुखी आणि थकवा विशेषतः दीर्घकाळ स्क्रीन वापरल्यानंतर यांचा समावेश होतो. ही स्थिती बरी होऊ शकत नसली तरी चष्मा किंवा कॉन्टॅक्ट लेन्सच्या मदतीने फरक पडू शकतो.
वयाच्या 19 वर्षांनंतर लेझर दृष्टी सुधारणा उपचार देखील निवडला जाऊ शकतो. परंतु डोळ्यांची नियमित तपासणी करणे, स्क्रीनवरील वेळेचा समतोल राखण्यासाठी मुलांना घराबाहेर स्वच्छ सूर्यप्रकाशात क्रियाकलापांसाठी प्रोत्साहित करणे आणि मायोपियाची पुढील प्रगती मंदावण्यासाठी एट्रोपीन आय ड्रॉप्स किंवा मायोपिया कंट्रोल ग्लासेस सारख्या वैद्यकीय हस्तक्षेपांचा विचार करणे महत्वाचे आहे.