आकाशात उडता येणारे पक्षी आपल्या पंखांनी हवेचा आनंद घेत जगाच्या एका कोपर्यापासून दुसर्या कोपर्यापर्यंत सहज पोहोचतात. पण माणसाचं शरीर उड्डाणासाठी तयार केलेलं नाही. 21व्या शतकात माणसाने तंत्रज्ञानाच्या मदतीने हवाई जहाज आणि रॉकेट सारखे अद्भुत उपकरण तयार केले आहेत, ज्यामुळे त्याने हजारो किलोमीटरचे अंतर काही तासांत पार केले आहे.
तरीदेखील, पक्ष्यांसारखं खुल्ल बिना यंत्र आकाशात उडणं माणसासाठी अजूनही एक स्वप्नच आहे. लहानपणी अनेकांनी हे निश्चितपणे विचारलं असेल की काश माणसाकडे देखील पंख असते . पण आकाशात उडण्यासाठी फक्त पंखांचीच आवश्यकता आहे का? विज्ञानानुसार, उड्डण्यासाठी पंखांच्या अतिरिक्त आणखी काही गोष्टी आवश्यक आहेत, ज्याचा माणसाजवळ अभाव आहे.
आपण अनेक वेळा आकाशात उडणार्या पक्ष्यांना पाहिलं आहे. त्यांच्या पंखांची फडफड आपल्याला आश्चर्यचकित करते आणि आपलं मन विचारात पडतं की, “पक्षी कसे उडतात?” एकीकडे पक्षी सहजपणे आकाशात उडतात, तर माणसांना उडणे कठीण वाटते. विज्ञानाचं दृषटिकोन याचे उत्तर देतो.
विज्ञानानुसार, माणसाचं शरीर उडण्यासाठी डिझाइन केलेलं नाही. पक्ष्यांच्या शरीराची रचना माणसांपेक्षा वेगळी असते. पक्ष्यांचे शरीर हलके असते आणि त्यांची हाडं खोखली असतात. त्यामुळे ते आकाशात उडण्यास सक्षम असतात. याउलट, माणसाचं शरीर तुलनेत जड असतं, ज्यामुळे त्याला गुरुत्वाकर्षणावर मात करून उडणे शक्य होत नाही.
पक्ष्यांच्या उड्डाणाची आणखी एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे त्यांचे शक्तिशाली फुफ्फुस. उड्डाण करताना, पक्षी त्यांच्या फुफ्फुसात ऑक्सिजन भरून घेतात, ज्यामुळे त्यांच्या स्नायूंना आवश्यक ऊर्जा मिळते आणि ते सतत उडू शकतात. याशिवाय, पक्ष्यांच्या पंखांची रचना अशी असते की त्यात हवा भरता येते. पंखांच्या माध्यमातून हवा खाली ढकलली जाते, ज्यामुळे पक्षी उडू शकतात.